أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

954

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

421 ؛ ميمون ، 155 ؛ عيسى ، 13 69 . ( 2 ) . زبيت جبلى ، نك . شمارهء 482 . 1030 . ميكلس 1 جالينوس : [ نوع ] زبر و صاف آن وجود دارد و آن گياهى است كه مىكارند 2 ، دور درختان به بالا و به پايين مىپيچد . ( 1 ) . از توصيف بعدى آشكار مىشود كه اين تحريف ( - ) يونانى است يعنى آن را بايد ميلكس خواند ، بر بهلول ، 107220 : ميلاكس . نوع زبر اشاره شده در اينجا مطابقت دارد با ديوسكوريد - Smilax aspera L . ( تئوفراست ، 571 . IV , D - G ، 144 ؛ Low , pf . ، 141 ؛ عيسى ، 17014 ) يعنى « ازملك زبر » . اما نوع « صاف » - - IV , D - G ) Convolvulus sepium ( L . ) ، 145 ؛ I , Low ، 449 ) يعنى « پيچك پرچينى » . در نسخهء فارسى و ترجمه عربى ديوسكوريد حذف شده است . ( 2 ) . يصرس ؟ ؟ ؟ ، در پايين سمت چپ حاشيه : « يغرس » ، در حاشيه : « در نسخهء اصلى حرف دوم بىنقطه » . 1031 . ميواقنثوس 1 - مارچوبه معناى اين [ نام ] شوك الفأرة [ « خارموش » ] است . ( 1 ) . نسخهء الف : ميوافيقوس ، بايد خواند ميواقنثوس ، زيرا از تفسير بعدى اين واژه - شوك الفأرة « خار موش » معلوم مىشود كه اين تحريف يونانى است . طبق ديوسكوريد ( II ، 125 ) مواقنثوس - هليون - مارچوبه - Asparagus acutifolius L . يا A . officinalis L ؛ نيز قس . بر بهلول ، 23918 ؛ II , Low ، 197 . ابن سينا ، 199 ، يادداشت 1 : مواقنيوس . 1032 . ميسن 1 پولس : اما [ گياهى ] به نام « سه‌برگى » و از آن [ سه نوع ] بستانى ، دشتى و مصرى 2 وجود دارد . ( 1 ) . مخزن ، 759 و محيط اعظم ، IV ، 128 : ميسن - ميسو - لوطوس ( ) . در منابع عربى : ميس - لوطوس - Celtis australis L . يعنى داغداغان ، درخت سنگى ؛ Low , pf . ، 250 ؛ II , Dozy ، 629 ؛ عيسى ، 447 ؛ بدويان ، 933 . لكن در متن اين عنوان از « ذو الثلاث الاوراق » ( سه برگى ) سخن مىرود كه ترجمهء مستقيم يونانى - حندقوقى است ؛ نك . همين‌جا ، شمارهء 357 . علت اختلاط دو گياه كاملا متفاوت - « داغدانان » و « حندقوقى » به احتمال زياد ، نام مشترك براى هر دو آنها است . در ديوسكوريد گذشته از « لوطوس » داغداغان ( ، 130 ) ، از سه « لوطوس » ديگر نام برده مىشود : بستانى